ABD ile yaşadığı ticaret anlaşmazlıklarının ardından yeni ekonomik ortaklar arayan Kanada, rotasını Türkiye’ye çevirdi. Kanada Başbakanı Mark Carney’nin 22 Ekim’de Türkiye’ye gerçekleştirdiği ziyaret, Ottawa yönetiminin Washington’a bağımlılığını azaltma arayışında attığı adımlardan biri olarak öne çıktı.
Carney’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ankara’da yaptığı görüşme, Kanadalı bir başbakanın Türkiye’ye gerçekleştirdiği ilk ikili ziyaret oldu. Görüşmenin ardından iki ülke arasında stratejik ortaklık başlatılırken ticaret, savunma ve enerji alanlarında iş birliğini geliştirmek amacıyla üç yıllık eylem planı kabul edildi.
Rusya’nın dış politika ve uluslararası ilişkiler alanındaki yayınlarıyla tanınan Nezavisimaya Gazeta gazetesi, Carney’nin Türkiye ziyaretini mercek altına aldı. Gazeteye göre Ottawa yönetiminin Ankara ile ilişkilerini güçlendirme arayışının temelinde, ABD pazarına bağımlılığı azaltmak ve alternatif ticaret ortakları bulmak bulunuyor.
NÜKLEER ENERJİDE KANADA DEVREYE GİRMEK İSTİYOR
Türkiye ile Kanada arasındaki yakınlaşmada öne çıkan başlıklardan biri nükleer enerji oldu. Rusya’nın Akkuyu’da inşa ettiği nükleer güç santralinin ardından Karadeniz kıyısında ikinci bir santral kurmayı planlayan Türkiye, bu proje için farklı ülkelerle görüşmelerini sürdürüyor.
Nezavisimaya Gazeta’nın haberine göre Kanada, geliştirdiği CANDU tipi ağır su reaktörleriyle Türkiye’nin yeni nükleer santral projesinde yer almak istiyor.
İki ülkenin ticaret bakanları haziran ayında nükleer enerji alanındaki olası iş birliğini ele alırken, 22 Ekim’de Kanada Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da Ankara’da bir araya geldi. Görüşmede Kanada’nın Türkiye’nin yeni nükleer enerji projesine katılımı değerlendirildi. Bakanlar, enerji alanında ortak bildiri imzaladı.
SAVUNMA SANAYİSİNDE YENİ SAYFA
Rus gazetesi, Kanada’nın Türkiye’ye yönelik politikasındaki değişime de dikkat çekti.
Ottawa yönetiminin geçmişte Avrupa Birliği ve Hint-Pasifik bölgesindeki demokratik ortaklarına öncelik verdiği, Türkiye ile ilişkilerin ise savunma sanayisine yönelik ihracat kısıtlamaları nedeniyle gerildiği hatırlatıldı.
Kanada’nın 2019’da Türkiye’ye yönelik silah ihracatına getirdiği kısıtlamalar 2024 yılında kaldırılmıştı.
Son ziyaret kapsamında iki ülke arasında savunma sanayisi ortaklıklarını geliştirmeye yönelik mutabakat zaptı da imzalandı. Böylece Kanadalı ve Türk şirketlerinin ortak projelerde çalışmasının önü açıldı.
Carney’ye Türkiye ziyaretinde eşlik eden Enerji Bakanı Tim Hodgson ise Kanada’nın dış ilişkilerde benimsediği yeni yaklaşımı şu sözlerle anlattı:
“Başbakan çok açık konuştu. Dünyayla olmasını istediğimiz gibi değil, olduğu gibi ilişki kurmalıyız.”
ABD İLE TİCARET SAVAŞI ETKİLİ OLDU
Nezavisimaya Gazeta’ya göre Kanada’nın Türkiye ile ilişkilerini geliştirmesinde Washington ile yaşadığı ticaret anlaşmazlıkları önemli rol oynuyor.
ABD yönetimi, Kanada’nın Amerikan ürünlerine ayrımcı uygulamalarda bulunduğunu ileri sürerek yeni gümrük vergileri getirdi. Rus gazetesinin aktardığına göre söz konusu kısıtlamalar yaklaşık 20 milyar dolarlık Kanada ürününü etkiledi.
Carney yönetiminin ise ABD pazarına bağımlılığı azaltmak amacıyla son bir yılda 20’den fazla ticaret anlaşmasına imza attığı belirtildi.
Türkiye ile kurulan stratejik ortaklık kapsamında da serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin başlatılması kararlaştırıldı. İlk müzakere turunun kasım ayında Ankara’da gerçekleştirilmesi planlanıyor.
WASHINGTON’DAN SEÇİMLERE MÜDAHALE UYARISI
Rus gazetesinin haberinde, ABD ile Kanada arasındaki gerilimin yalnızca ticaretle sınırlı olmadığına da dikkat çekildi.
Gazetenin aktardığına göre ABD’nin Kanada Büyükelçisi Pete Hoekstra, Kanadalı siyasetçilerin 3 Kasım’da yapılacak Amerikan Kongresi ara seçimlerine müdahale etme ihtimaline karşı faaliyetlerinin yakından takip edildiğini açıkladı.
Washington yönetiminin özellikle Kanada Sanayi Bakanı Mélanie Joly’nin Demokrat Partili siyasetçilerle temaslarından ve Ontario Başbakanı Doug Ford’un Amerikan gümrük vergilerine yönelik eleştirilerinden rahatsızlık duyduğu öne sürüldü.
AMERİKALILARIN YÜZDE 58’İ VERGİ ARTIŞINA KARŞI
Nezavisimaya Gazeta, ABD’nin Kanada’ya yönelik ticaret politikasına Amerikan kamuoyunun yaklaşımını da ele aldı.
Gazetenin aktardığı The Economist/YouGov anketine göre Amerikalıların yüzde 58’i Kanada ürünlerine uygulanan gümrük vergilerinin artırılmasına karşı çıkarken, artışı destekleyenlerin oranı yüzde 26’da kaldı.
Kanada’nın ABD için önemli bir sanayi ortağı ve NATO müttefiki olduğunu hatırlatan gazete, Washington ile yaşanan anlaşmazlıkların Ottawa’yı yeni ortaklıklar kurmaya yönelttiğini belirtti.
Haberde, Türkiye ile Kanada arasında kurulan stratejik ortaklığın, Ottawa’nın ticaret, savunma üretimi ve enerji alanlarında ABD’ye bağımlılığını azaltma arayışının önemli adımlarından biri olduğu değerlendirmesine yer verildi.
